Basilan

Ibat king Wikipedia
Lundag ka king: pamaglibut, paintunan

Ing Basilan metung yang pulung lalawigan ning Filipinas atiu king Autonomous Region in Muslim Mindanao (ARMM). Ing kayang balen tungku iyapin ing Syudad Lamitan at atiu mu king mauling banda ning pampang ning Telapulu ning Zamboanga. Ing Basilan iya ing pekapangulung dili kareng pekapulu ning Kapuluan Sulu.


REPUBLIKA NING PHILIPPINES
Lalawigan ning Basilan
Ph seal basilan.png
Balen Tungku: Lamitan
Mitatag:
Populasyun:
2000 census—259,796 (pang16 pekamaritak)
Density—210 per km² (pang8ng pekamaritak)
Dagul/Lapad: 1,234.2 km² (pang8ng pekamalati)
Gobernador: Ustadz Abdulwahab M. Akbar (2004-2007)
Ph locator map basilan.png

Tau at Kalinangan[mag-edit | edit source]

Pamagsiasat[mag-edit | edit source]

Geografia[mag-edit | edit source]

Politika[mag-edit | edit source]

Ing Basilan atin yang 6 balen at 1 lakanbalen. Ing Isabela Lakanbalen iya mu ing syudad at balen tungku ning Basilan. Dapot, ing Isabela Lakanbalen, metung yang timawa keng lalawigan, at ing tutu dake ne ning labuad ning Telapulung Zamboanga. Ing Basilan dati yang dake ning Albugang Mindanao (ing dati nang lagyu ning Telapulung Zamboanga), dapot inyang kapilan pa mung plebiscite deng memalen ning Basilan pinili ra ing makyabe la keng ARMM, dapot ing Isabela Lakanbalen ela mikyabe.

Lakanbalen[mag-edit | edit source]

Deng Balen[mag-edit | edit source]

Physical[mag-edit | edit source]

Amlat[mag-edit | edit source]

Deng minunang menuknangan keng pulu ilapin deng Orang Dampuan, deng ninunu da reng Yakan. Ing bantug a Sultan Kudrat migkuta ya king balen Lamitan anggang inyang datang la reng Kastila at lemutak dala inyang 1637. Deng missionaryung Jesuit dintang la mapilan mung banua.

Deng Dutch lisuban de ing Basilan inyang 1747 oneng deng katutubu tinulak dalang pabalik. Deng French sibukan deng sakupan ing lalawigan inyang 1844, dapot ilamurin ela migtagumpe. Kaibat na nita, sinaguli mu, deng Kastila ginawa lang kutang gawa keng batu at pelagyu de kang Reynang Isabela II.

Ingyang ing balen Zamboanga meging yang syudad inyang 1936, inabe ne ing Basilan. Dapot inyang Juliu 1, 1948, ing Basilan mismu migsarili. Ing syudad meging yang lalawigan inyang Disiembri 27, 1973.

Suglung Palwal[mag-edit | edit source]

Balen at Lakanbalen ning Basilan
Lakanbalen: Isabela Lakanbalen
Balen: Akbar | Al-Barka | Hadji Mohammad Ajul | Hadji Muhtamad | Lamitan | Lantawan | Maluso | Sumisip | Tabuan-Lasa | Tipo-Tipo | Tuburan | Ungkaya Pukan
Labuad at Lalawigan ning Mindanao
Zamboanga Peninsula: Zamboanga del Norte | Zamboanga del Sur | Zamboanga Sibugay
Pangulung Mindanao: Bukidnon | Camiguin | Lanao del Norte | Misamis Occidental | Misamis Oriental
Labuad Davao: Saug Compostela | Davao del Norte | Davao del Sur | Davao Oriental
SOCCSKSARGEN: Cotabato | Sarangani | South Cotabato | Sultan Kudarat
Caraga: Agusan del Norte | Agusan del Sur | Dinagat Islands | Surigao del Norte | Surigao del Sur
ARMM: Basilan | Lanao del Sur | Maguindanao | Sulu | Tawi-Tawi